Elektra en werkzaamheden zijn volgens het Verbond van Verzekeraars de grootste oorzaken van stalbranden. De Risicomonitor Stalbranden van het Verbond telde in 2025 41 stalbranden; bij elf daarvan kwamen in totaal ruim 60.000 dieren om, vooral pluimvee. Volgens Nieuwe Oogst zijn zonnepanelen en luchtwassers voor veehouders extra risico's.
Waarom verzekeraars de inspectie vragen
Volgens Univé hebben verzekeraars en de agrarische sector na het rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid over stalbranden (2021) besloten elektrakeuringen verplicht te maken voor brandverzekeringen. De meeste verzekeraars eisen een elektrakeuring voor het afsluiten van een verzekering; Univé, Interpolis en Avéro Achmea noemen daarbij de Scope 10 inspectie. In de private kwaliteitssystemen van de pluimvee-, varkens- en kalverhouderij is een elektrakeuring bovendien al verplicht. Op een agrarisch bedrijf belasten stof, vocht en bijtende dampen het elektrisch materieel. Rabobank noemt in zijn verzekeringsadvies stof als oorzaak van plaatselijke oververhitting, en verder te dunne kabels, niet uitgerolde haspels en ontbrekende afdekplaatjes; het gaat daarbij volgens de bank niet alleen om oude installaties.
Hoe vaak?
De termijn staat in de clausule op uw polis en is meestal drie of vijf jaar. Univé hanteert voor akkerbouwers en melkveehouders meestal eens per vijf jaar, en voor grote veehouderij en bloembollenteelt eens per drie jaar. Bij de ToplandPolis van Avéro Achmea is er sinds 1 januari 2020 alleen branddekking als de installatie volgens NTA 8220 is gekeurd; gebreken moeten binnen drie maanden zijn hersteld. Zie hoe vaak een Scope 10 keuring nodig is.
Wettelijke keuringsplicht voor stallen: stand oktober 2026
Het ministerie van LNV stuurde in januari 2024 een ontwerpbesluit naar de Tweede en Eerste Kamer. Daarin stond een jaarlijkse brandveiligheidskeuring van stallen en een keuring van de brandveiligheid van de elektrische installatie, inclusief een eventuele zonnestroominstallatie, ten minste eens per vijf jaar en eens per drie jaar voor grotere bedrijven. In december 2024 bleek de invoering vertraagd, onder meer omdat nog onduidelijk was wat de keuringen voor veehouders zouden kosten. Daarna volgden proefkeuringen naar de uitvoerbaarheid. In een Kamerbrief van 16 april 2026 schreef de staatssecretaris van LVVN dat hij de keuringen zo spoedig mogelijk wil invoeren en in het najaar wil besluiten over de invoering en over de consultatie en voorhang van het ontwerpbesluit. Het Verbond van Verzekeraars sprak dezelfde dag nog van een voorgenomen invoering. Een latere publicatie waaruit blijkt dat de plicht van kracht is, hebben wij op de peildatum niet gevonden; uw polis blijft dus bepalend.
Aandachtspunten uit SCIOS Informatieblad 23
Volgens een toelichting van een inspectiebedrijf op SCIOS Informatieblad 23 (IB23, versie 1.2, januari 2026) beschrijft dat blad de brandrisico's van elektrisch materieel op agrarische bedrijven en geeft het inspecteurs aanwijzingen per sector. Het blad is volgens die toelichting informatief, niet normatief, en noemt als voorbereiding onder meer hygiëneregels, de bereikbaarheid van installatiedelen en een plattegrond. Het woonhuis op het erf valt volgens dezelfde bron doorgaans niet onder de inspectie, maar komt de voeding van het bedrijf uit het woonhuis, dan wordt de verdeler daar wel beoordeeld; dit kan per verzekeraar verschillen. In pluimvee- en varkensstallen kan na uitval van de ventilatie al na enkele minuten verstikkingsgevaar voor de dieren ontstaan. Zorg daarom dat iemand klaarstaat om systemen direct weer in te schakelen wanneer aardlekschakelaars worden getest.
Zonnepanelen, batterijen en glastuinbouw
Liggen er zonnepanelen op een stal, dan is Scope 12 de inspectie van de zonnestroominstallatie; bij Scope 10 worden daarvan alleen de omvormers en de direct aangesloten stekers beoordeeld. Univé stelt Scope 12 sinds 1 januari 2024 verplicht bij zonnepanelen op een veestal, al is volgens Univé tot 50 panelen een gewone keuring vaak genoeg; andere verzekeraars vragen Scope 12 vaak vanaf circa 50 panelen. Lees op onze zustersite wanneer een Scope 12 inspectie verplicht is. Rabobank adviseert omvormers buiten het dierenverblijf te plaatsen; de Producten Organisatie Varkenshouderij raadt vanwege stof ook een schuur af waarin wordt gewerkt en geeft de voorkeur aan een afdak. Voor een batterij geldt bij Interpolis agro dat deze niet in een gebouw met dieren mag staan; zie Scope 10 en energieopslagsystemen. Voor kassen met belichting is er een aparte rubriek over Scope 10 en assimilatieverlichting.
Kosten
De prijs hangt af van het type bedrijf, het vloeroppervlak en het aantal verdeelinrichtingen. Interpolis noemt voor de Elektrakeuring een bedrag vanaf € 584,25 exclusief btw, met meerwerk tegen € 95 per uur. Lees waarom Scope 10 voor agrarische bedrijven duurder is.